May 22, 2022

KleaBe

ALL HERE FOR YOU

Hulumtimi i ri nga Yale identifikon shkaqet e kancerit – Gazeta Express

4 min read

Hulumtimi i ri nga Yale identifikon shkaqet e kancerit


Keshilla Mjekësore


Gazeta Express

13/05/2022 19:05

Një ekip studiuesish të udhëhequr nga
shkencëtarët e Universitetit Yale tani mund të përcaktojnë sasinë e faktorëve
që shkaktojnë ndryshime në ADN që kontribuojnë më shumë në rritjen e kancerit
në tumoret e shumicës së llojeve të tumorit.

Në një punim të ri të botuar në revistën
Molecular Biology and Evolution, ata thonë se qasja e tyre e re e analizës
molekulare sqaron një debat të gjatë se sa kontroll kanë njerëzit mbi
zhvillimin e kancerit me kalimin e kohës.

Shikimi i rasteve të mutacioneve specifike
gjenetike mund të zbulojë shkallën në të cilën ekspozimet e parandalueshme si
drita ultravjollcë shkaktuan rritjen e tumorit në 24 kancere, tha Jeffrey
Townsend, Profesor në Shkollën Publike Yale.

“Tani mund t’i përgjigjemi pyetjes – me sa
dimë – ‘Cili është burimi themelor i mutacioneve kryesore që i ndryshuan ato
qeliza për t’u bërë kancer në vend që të mbeten inde normale?’”, tha ai.

Disa nga kanceret më të zakonshme në Shtetet e
Bashkuara dihet se janë shumë të parandalueshme nga vendimet njerëzore.
Kanceret e lëkurës, si melanoma, shfaqen kryesisht për shkak të ekspozimit të
zgjatur ndaj dritës ultravjollcë, dhe kanceri i mushkërive shpesh mund të
gjurmohet nga përdorimi i duhanit. Por shkencëtarët kanë luftuar prej kohësh
për të vlerësuar se sa është zhvilluar tumori i çdo individi si rezultat i
veprimeve të parandalueshme kundrejt plakjes ose “shansit”, shkruan Sci Tech
Daily.

Më parë, shkencëtarët kanë demonstruar se ata
mund të parashikojnë me besueshmëri se si faktorë të caktuar që shkaktojnë
mutacione specifike që ndryshojnë gjenomin në inde. Duke kombinuar këtë njohuri
me metodën e tyre që përcakton kontributin e çdo mutacioni në kancer, Townsend
dhe kolegët e tij treguan për qindjen specifike të fajit që duhet t’u ngarkohej
faktorëve të njohur dhe të panjohur, por të identifikuar në shfaqjen e
kancerit.

“Kjo na jep pjesën e fundit të enigmës për të
lidhur atë që ndodhi me gjenomin tuaj me kancerin. Kjo është vërtet e
drejtpërdrejtë, ne shikojmë në tumorin tuaj dhe shohim sinjalin e shkruar në
tumorin tuaj se çfarë e shkaktoi atë kancer”, shpjegoi ai.

Ata shkruajnë në raportin e tyre se disa
kancere janë më të kontrollueshëm se të tjerët. Për shembull, faktorët e
parandalueshëm përbëjnë një pjesë të madhe të formimit të tumoreve të fshikëzës
dhe lëkurës. Megjithatë, ata zbuluan se kanceret e prostatës dhe gliomat i
atribuohen kryesisht proceseve të brendshme të lidhura me moshën.

Popullatat lokale ose profesionet që vuajnë
nga nivele jashtëzakonisht të larta të kancerit mund të jenë gjithashtu në
gjendje të përdorin gjetjet për të zbuluar raste të ekspozimit ndaj substancave
kancerogjene, sugjeroi Townsend. Ideja duket premtuese, tha ai, sepse kapja e
proporcionit të faktorëve mund të ekspozojë potencialisht shkaqet themelore që
çuan në rritjen e tumorit.

“Mund të jetë i dobishëm për t’u dhënë
njerëzve reagime që i bëjnë të dinë se cilat janë shkaqet e kancerit të tyre”,
tha ai. “Jo të gjithë mund të dëshirojnë ta dinë. Por në një nivel personal,
mund të jetë e dobishme për njerëzit që t’ia atribuojnë kancerin shkakut të
tij”.

Jo të gjitha ndryshimet gjenetike që çojnë në
tumore janë të përfshira në qasjen aktuale, kështu që nevojiten më shumë
kërkime për të kuptuar plotësisht ndryshimet komplekse gjenetike si gjenet ose
kromozomet e dyfishta. Shkencëtarët vazhdojnë të zbulojnë faktorë të rinj që
gjithashtu çojnë në rritjen e tumorit, kështu që Townsend paralajmëroi se
qasjet aktuale nuk ofrojnë një “llogaritje të plotë”. Dhe metoda e ekipit të
tij mbetet e paprovuar në shumë kancere më pak të shpeshta që grupi nuk i ka
studiuar ende.

Megjithatë, gjetjet mund të ndihmojnë zyrtarët
e shëndetit publik që të njohin shpejt burimet e kancerit përpara se të çojnë
në më shumë tumore, duke shpëtuar kështu jetë. “Ndërhyrja e shëndetit publik që
synon minimizimin e ekspozimit ndaj këtyre shenjave të parandalueshme do të
zbusë ashpërsinë e sëmundjes duke parandaluar akumulimin e mutacioneve që
kontribuojnë drejtpërdrejt në fenotipin e kancerit”, shkruajtën studiuesit në
studim.

Gazeta Express

Leave a Reply

Your email address will not be published.